Haberom

Son Dakika Haberleri, Güncel Haberler

Sentetik kimyasallar her yerde: Bilim insanlarından erken ölüm uyarısı

ABD’de yapılan yeni bir araştırmaya nazaran besin saklama kapları, şampuan, makyaj, parfüm ve çocuk oyuncakları üzere yüzlerce tüketici eserinde bulunan ve ftalat ismi verilen sentetik kimyasallar, ülkede 55 ila 64 yaş ortasındaki beşerler ortasında yılda 91 bin ile 107 bin erken vefata neden oluyor.

Hakemli bir mecmua olan Environmental Pollution’da yayınlanan araştırmaya nazaran, en yüksek ftalat düzeylerine sahip bireyler, rastgele bir nedenden, bilhassa kardiyovasküler hastalıklar nedeniyle daha fazla  vefat riskine sahip. Çalışma, ayrıyeten bu ölümlerin ABD’ye ekonomik üretkenlik kaybı nedeniyle her yıl yaklaşık 40 ile 47 milyar dolara mal olabileceğini ortaya koydu.

GELİŞİM, ÜREME, BEYİN VE BAĞIŞIKLIK MESELELERİ

New York Üniversitesi Langone Halk Sıhhati Merkezi’nde etraf tıbbı profesörü olan baş müellif Dr. Leonardo Trasande, “Bu çalışma, plastiğin insan bedeni üzerindeki tesirine ait artan delillere katkıda bulunuyor. Plastik kullanımın ortadan kaldırmak için yeni düzenlemeler yapılmasını destekliyor” diye konuştu. 

Bununla birlikte, ABD Ulusal Etraf Sıhhati Bilimleri Enstitüsü’ne nazaran, ftalatlar bedenin endokrin sistem olarak bilinen hormon üretim sistemine saldırıyor. Akabinde, “gelişim, üreme, beyin, bağışıklık ve başka sıhhat problemleri ortaya çıkıyor. Kurum, küçük hormonal bozulmaların bile “önemli gelişimsel ve biyolojik etkilere” neden olabileceğini belirtiyor.

BEBEKLERİN BEYNİNE ZİYAN VERİYOR

Öbür taraftan, plastiklerdeki kimyasallar bebeklere de ziyan veriyor. Bilim insanları, plastiklerdeki kimyasalların bebeklerin beyinlerine ziyan verdiğini ve derhal yasaklanması gerektiğini açıkladı.

Evvelki araştırmalar, ftalatları erkek bebeklerde genital malformasyonlar ve inmemiş testisler ve yetişkin erkeklerde düşük sperm sayısı ve testosteron düzeyleri üzere üreme problemleriyle ilişkilendirmişti.

KİMYASALLAR HER YERDE

Plastiği daha esnek hale getirmek için kullanılan flatatlar PVC sıhhi tesisat, vinil döşeme, yağmura ve lekeye sağlam eserler, tıbbi borular, bahçe hortumları, makyaj materyalleri, oyuncaklar, su ısıtıcıları ve biberonlar da dahil olmak üzere insanların sıklıkla kullandığı tüketici eserlerinde kullanıyor.

Öbür yaygın maruziyetler, besin ambalajları, deterjanlar, giysiler, mobilya ve otomotiv plastiklerinde ftalat kullanımından kaynaklanıyor. Parfümlerin daha uzun müddet dayanmasını sağlamak için şampuan, sabun, saç spreyi ve kozmetik üzere şahsî bakım eserlerine de ftalatlar ekleniyor.

ABD Hastalık Denetim ve Tedbire Merkezleri (CDC), “Çocuklar etrafta emekler ve birçok şeye dokunur, sonra ellerini ağızlarına sokar. Elden ağza bu davranış nedeniyle, tozdaki ftalat parçacıkları çocuklar için yetişkinlerden daha büyük bir risk olabilir” açıklamasını yaptı. 

5 BİNDEN FAZLA KİŞİ İNCELENDİ

Trasande, yeni çalışmanın 55 ile 64 yaş ortasındaki 5 binden fazla yetişkinin  idrardaki ftalat konsantrasyonunu ölçtüğünü ve bu düzeyleri ortalama 10 yıl boyunca erken mevt riskiyle karşılaştırdığını söyledi.

Araştırmacılar, evvelce var olan kalp hastalığı, diyabet, kanser ve öbür yaygın durumlar, makûs beslenme alışkanlıkları, fizikî aktivite ve beden kütlesi ve bisfenol A yahut BPA üzere bilinen öteki hormon bozucuların düzeyleri için denetim edildiğini açıkladı.

Öbür taraftan Trasande, ftalatların bedeni nasıl etkileyebileceğini tam olarak öğrenmek için altın standartta çift kör, randomize bir klinik araştırma yapılması gerektiğini söyledi. Lakin, bu türlü bir çalışmanın asla yapılamayacağını, zira “insanları potansiyel olarak toksik kimyasallara maruz kalacak formda etik olarak rastgele seçilemeyeceğini” söyledi.

Trasande, “Fitalatların, yetişkin kardiyovasküler hastalığının bir göstergesi olan erkek cinsiyet hormonu testosteron ile bulaştığını esasen biliyoruz. Kimyasal BPA, erkek bebeklerin üreme sistemlerindeki anormallikler ve yetişkin erkeklerde daha sonra kısırlık sıkıntılarının yanı sıra obezite, kalp hastalığı, kanser ve rastgele bir nedenden ötürü erken mevtle de bağlantılıdır” açıklamasını yaptı.

“MARUZİYETİ EN AZ İNDİRMEK MÜMKÜN”

Öte yandan, Trasande, konserve eserlerin ve kağıt faturaların astarlarında bulunabilen BPA üzere ftalatlara ve başka endokrin bozuculara maruz kalmayı en aza indirmenin mümkün olduğunu kelamlarına ekledi:

“Öncelikle, plastiklerden mümkün olduğunca kaçının. Plastik kapları asla mikrodalgaya yahut bulaşık makinesine koymayın, burada ısı astarları parçalayabilir, böylelikle daha kolay emilebilirler. Ayrıyeten konutta yemek pişirmek ve işlenmiş besinlerin kullanımını azaltmak, temas ettiğiniz kimyasallara maruz kalma seviyelerini azaltabilir” dedi.

KENDİNİZİ VE AİLENİZİ SENTETİK KİMYASALLARDAN KORUMAK İÇİN KİMİ İPUÇLARI

-Kokusuz losyonlar ve çamaşır deterjanları kullanın.

-Kokusuz paklık materyalleri kullanın.
-Gıdaları tutmak ve saklamak için cam, paslanmaz çelik, seramik yahut ahşap kaplar  kullanın.
-Konserve ve işlenmiş versiyonları yerine taze yahut dondurulmuş meyve ve sebzeler satın alın.
-Ellerden kimyasalları uzaklaştırmak için sık sık ellerinizi yıkayın.

-Oda spreylerinden ve No.3, No.6 ve No.7 olarak etiketlenmiş tüm plastiklerden kaçının.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir